Người lớn có bị tay chân miệng không? Điều trị thế nào? 

Tay chân miệng thường được xem là bệnh của trẻ nhỏ, nhưng virus không kiểm tra căn cước trước khi lây. Người lớn có bị tay chân miệng không là thắc mắc đáng quan tâm, nhất là với phụ huynh, giáo viên và người thường xuyên chăm sóc trẻ.

Câu trả lời là có, dù nhiều người trưởng thành không biểu hiện triệu chứng hoặc chỉ mắc nhẹ. Nhận biết đúng dấu hiệu, đường lây và cách chăm sóc sẽ giúp hạn chế biến chứng, đồng thời tránh truyền virus cho những người xung quanh.

Giải đáp người lớn có bị tay chân miệng không

Tay chân miệng phổ biến nhất ở trẻ dưới 5 tuổi, nhưng không phải là căn bệnh dành riêng cho trẻ em. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ cho biết bất kỳ ai cũng có thể nhiễm virus gây bệnh.

Người trưởng thành thường ít xuất hiện triệu chứng hơn trẻ nhỏ, có thể do cơ thể đã hình thành một phần miễn dịch sau những lần tiếp xúc trước đó. Tuy nhiên, khả năng miễn dịch này không bảo vệ tuyệt đối trước mọi chủng enterovirus.

Vì vậy, đáp án cho câu hỏi người lớn có bị tay chân miệng không chắc chắn là “có”. Nguy cơ mắc bệnh tăng lên khi người lớn:

• Chăm sóc hoặc sống cùng trẻ đang mắc bệnh.

• Thay tã, lau nước bọt, dịch mũi họng hoặc dịch bóng nước.

• Dùng chung vật dụng cá nhân như: cốc, thìa, khăn…

• Làm việc tại nhà trẻ, trường học hoặc cơ sở y tế.

• Không rửa tay kỹ sau khi đi vệ sinh hay xử lý phân.

Bệnh tay chân miệng do các virus thuộc nhóm enterovirus gây ra, thường liên quan đến Coxsackievirus và Enterovirus A71. Bệnh không liên quan đến lở mồm long móng ở gia súc; tên gọi nghe gần giống nhưng tác nhân và đối tượng mắc hoàn toàn khác nhau.

Dấu hiệu tay chân miệng ở người trưởng thành

Sau khi nhiễm virus, người bệnh có thể xuất hiện sốt, đau họng, mệt mỏi, chán ăn, loét miệng và phát ban. Một số người lớn không có biểu hiện rõ nhưng vẫn có khả năng mang và phát tán virus sang người khác.

Các vết loét trong miệng thường gây đau, khiến người bệnh ngại ăn, uống ít nước và dễ mất nước. Phát ban có thể xuất hiện dưới dạng những chấm đỏ phẳng, nốt gồ hoặc bóng nước nhỏ.

Đáng chú ý, tổn thương không nhất thiết xuất hiện đầy đủ ở cả tay, chân và miệng. Vì thế, người lớn có bị tay chân miệng không không thể được loại trừ chỉ vì người bệnh không nổi nốt ở bàn chân.

Một số bệnh như thủy đậu, herpes, viêm miệng áp-tơ hoặc các bệnh phát ban do virus khác cũng có biểu hiện tương tự. Người bệnh không nên tự kết luận qua hình ảnh trên mạng, nhất là khi tổn thương lan rộng, đau nhiều hoặc kèm sốt cao.

Tay chân miệng lây truyền chủ yếu qua những đường nào?

Virus có thể lan truyền qua giọt bắn khi người nhiễm ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Tác nhân gây bệnh cũng tồn tại trong nước bọt, dịch mũi họng, dịch từ bóng nước và phân của người mắc.

Ngoài ra, virus có thể bám trên đồ chơi, tay nắm cửa, điện thoại, bàn ghế, cốc uống nước và những bề mặt thường xuyên được chạm vào. Người khỏe mạnh có thể nhiễm bệnh khi chạm vào các vật dụng này rồi đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng.

Đây là lý do câu hỏi người lớn có bị tay chân miệng không thường được đặt ra sau khi một trẻ trong gia đình mắc bệnh. Người chăm sóc dễ tiếp xúc với virus trong quá trình:

• Thay tã hoặc vệ sinh cho trẻ.

• Lau nước bọt và dịch mũi.

• Giặt quần áo, ga giường bị nhiễm bẩn.

• Thu dọn đồ chơi hoặc dụng cụ ăn uống.

• Ôm hôn và có tiếp xúc gần với trẻ.

Người mắc có thể lây virus từ vài ngày trước khi xuất hiện triệu chứng. Khả năng lây truyền thường cao trong những ngày đầu, nhưng virus vẫn có thể tiếp tục được thải ra sau khi các dấu hiệu đã giảm.

Theo dõi tin tức mới nhất về tình hình dịch bệnh là cần thiết, nhưng biện pháp phòng ngừa vẫn bắt đầu từ những việc rất cơ bản: rửa tay với xà phòng, vệ sinh bề mặt và không dùng chung vật dụng cá nhân.

Người lớn mắc tay chân miệng có thực sự nguy hiểm?

Phần lớn người mắc tự hồi phục trong khoảng 7–10 ngày và không cần điều trị đặc hiệu. Những trường hợp nhẹ thường chỉ cần nghỉ ngơi, uống đủ nước và kiểm soát sốt, đau miệng.

Biến chứng nghiêm trọng tương đối hiếm nhưng vẫn có thể xảy ra, bao gồm:

• Mất nước do đau miệng và không uống được.

• Nhiễm khuẩn thứ phát tại các bóng nước.

• Viêm màng não vô khuẩn.

• Tổn thương thân não và viêm não.

• Viêm cơ tim.

• Viêm phổi hoặc phù phổi.

• Yếu cơ hoặc liệt mềm cấp tính.

Người lớn nên đi khám sớm khi có một trong các dấu hiệu sau:

• Sốt cao, sốt kéo dài và rét run người.

• Đau đầu dữ dội, cứng cổ.

• Lú lẫn, buồn ngủ bất thường hoặc khó đánh thức.

• Khó thở, tim đập nhanh.

• Yếu tay chân.

• Chóng mặt, không uống được nước.

• Vết thương đỏ lan nhanh, sưng đau và chảy mủ.

• Triệu chứng không cải thiện sau từ 7 cho đến 10 ngày.

Người đang mang thai, suy giảm miễn dịch hoặc mắc bệnh nền nặng cũng nên liên hệ cơ sở y tế khi nghi ngờ nhiễm bệnh. 

Do đó, hỏi người lớn có bị tay chân miệng không mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng hơn là theo dõi mức độ bệnh. Đa số trường hợp nhẹ không có nghĩa tất cả đều vô hại; cơ thể đôi khi chẳng chịu “đọc thống kê” trước khi diễn biến.

Cách điều trị và chăm sóc bệnh tay chân miệng tại nhà

Hiện chưa có thuốc đặc hiệu giúp loại bỏ virus gây tay chân miệng. Kháng sinh không tiêu diệt được virus và chỉ được sử dụng khi bác sĩ xác định có bội nhiễm vi khuẩn.

Việc chăm sóc chủ yếu nhằm giảm đau, hạ sốt và ngăn ngừa mất nước.

Người bệnh nên:

• Uống nước mát từng ngụm nhỏ và thường xuyên.

• Sử dụng dung dịch bù nước khi có biểu hiện mất nước.

• Ăn thức ăn mềm, nguội và dễ nuốt như cháo, súp, sữa chua.

• Tránh đồ ăn cay, nóng, mặn hoặc quá chua.

• Hạn chế nước cam, chanh và đồ uống có tính acid vì có thể làm vết loét đau hơn.

• Dùng paracetamol hoặc ibuprofen đúng hướng dẫn nếu không có chống chỉ định.

• Giữ các bóng nước sạch và khô.

• Không cào gãi hoặc tự ý chọc vỡ bóng nước.

• Nghỉ ngơi và hạn chế tiếp xúc gần trong thời gian đang sốt.

Trong các chuyên mục hỏi đáp sức khỏe, lỗi thường gặp là người bệnh tự mua kháng sinh, corticoid hoặc thuốc kháng virus khi chưa được thăm khám. Những thuốc này không tự động rút ngắn thời gian mắc bệnh, nhưng có thể gây tác dụng phụ hoặc che lấp dấu hiệu chuyển nặng.

Cách phòng lây nhiễm bệnh tay chân miệng trong gia đình

Khi đã biết người lớn có bị tay chân miệng không, cả trẻ em và người chăm sóc đều phải thực hiện biện pháp phòng ngừa. Không nên chỉ cách ly trẻ mà bỏ qua vệ sinh cá nhân của người lớn.

Các biện pháp quan trọng gồm:

• Rửa tay với xà phòng trong ít nhất 20 giây.

• Rửa tay sau khi thay tã, đi vệ sinh, ho hoặc hắt hơi.

• Làm sạch đồ chơi, điện thoại, bàn ăn và tay nắm cửa.

• Không dùng chung khăn, cốc, thìa và bàn chải đánh răng.

• Tránh tiếp xúc trực tiếp với nước bọt hoặc dịch bóng nước.

• Giặt sạch quần áo, ga giường bị dính chất tiết.

• Che miệng khi ho hoặc hắt hơi.

• Tránh ôm hôn người đang có triệu chứng.

Người đã hết sốt và cảm thấy khỏe hơn vẫn cần duy trì vệ sinh nghiêm túc vì virus có thể tiếp tục được thải ra trong một khoảng thời gian. Người làm việc với trẻ nhỏ, thực phẩm hoặc người suy giảm miễn dịch nên trao đổi với cơ sở y tế và nơi làm việc về thời điểm quay lại phù hợp.

Kết luận

Người lớn có bị tay chân miệng không? Câu trả lời chắc chắn là có, dù nhiều ca không có triệu chứng hoặc chỉ sốt, đau họng, loét miệng và nổi ban nhẹ. Phần lớn người bệnh hồi phục sau 7–10 ngày, nhưng mất nước, sốt cao, khó thở hay dấu hiệu thần kinh cần được khám sớm. 

Nội dung tại bintliffsogunquit.com chỉ mang tính tham khảo; chẩn đoán chính xác vẫn cần dựa trên thăm khám, nhất là khi tổn thương da không điển hình hoặc người bệnh đang mang thai.

Nguồn: Sưu tầm